<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="N65n0032"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition), Electronic version, No. 32 岛王统史</title> <title xml:lang="zh-Hans">汉译南传大藏经（元亨寺版）数位版, No. 32 岛王统史</title> <author>悟醒译</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>NanChuan</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>22卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">N</idno>.<idno type="vol">65</idno>.<idno type="no">32</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2023-11-07 11:34:32 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Chinese Translation of the Pāḷi Tipiṭaka (Yuan Heng Temple Edition)</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">汉译南传大藏经（元亨寺版）</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">岛王统史</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, Text as provided by Ven. Zhiguang, Text as provided by Ven. Xiangyin</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，智光法师提供，祥因法师提供</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>新式标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【南传】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-12-12"> <name>Ray Chou 周邦信</name>Created initial TEI XML P5a version with bm2p5a.py </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="N" xml:id="N65.0032.0001a" n="0001a"/> <lb ed="N" n="0001a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">第一章 <persName>佛陀</persName>调伏夜叉</cb:mulu><head><ref cRef="PTS.Dv.13"/>岛王统史</head> <lb ed="N" n="0001a02"/> <lb ed="N" n="0001a03"/><lg xml:id="lgN65p0001a0301"><l>皈命彼<persName>世尊</persName></l><l><persName>应供</persName>等觉者</l></lg> <lb ed="N" n="0001a04"/> <lb ed="N" n="0001a05"/><p cb:type="head1" xml:id="pN65p0001a0501">第一章 <persName>佛陀</persName>调伏夜叉</p> <lb ed="N" n="0001a06"/> <lb ed="N" n="0001a07"/><p xml:id="pN65p0001a0701">余<persName>佛</persName>之来岛，遗骨与菩提树之到来，为〔法与律〕之结集是诸师之所说，于岛 <lb ed="N" n="0001a08"/>教之流佈，述王<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001001" n="0001001"/>〔<name role="" type="person">毘阇耶</name>〕来岛之历史。卿等可听余。（一）卿等喜悦余之〔故事〕， <lb ed="N" n="0001a09"/>令心柔和意乐，多数含珍敬内容之历史当听。（二）踊跃、满足、欢喜、意悦，以殷 <lb ed="N" n="0001a10"/>勤信受无过失之吉祥宣说。（三）卿等当以心而听。余可述由世传世，被赞美，被种 <lb ed="N" n="0001a11"/>种之称扬，恰如形成种种花之〔一花鬘〕，此〔述作中〕所叙述是历史。（四）卿等 <lb ed="N" n="0001a12"/>可听〔彼师〕幷详述王等最卓越之世代，空前无类且所善说，贤圣之受持，最上善 <lb ed="N" n="0001a13"/>人等之赞歎，恭敬无比之〔赞颂楞伽岛〕。（五）</p> <lb ed="N" n="0001a14"/><p xml:id="pN65p0001a1401"><ref cRef="PTS.Dv.14"/>最上人（<persName>佛</persName>）已住于确固不动不摇为四支之勇猛坐<anchor xml:id="nkr_note_orig_0001002" n="0001002"/>跏趺座。（六）坐于树王〔菩 <pb ed="N" xml:id="N65.0032.0002a" n="0002a"/> <lb ed="N" n="0002a01"/>提树〕下最勝之座，为<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002003" n="0002003"/>人中最〔勝〕两足尊，如離恐怖之狮子，虽见领军象之恶 <lb ed="N" n="0002a02"/>魔，无有怯意，（七）破魔之论诤使军势一同败北，充满欢喜，心寂静而静之智者勝 <lb ed="N" n="0002a03"/>者，（八）通达观业处、如理作意、有种种行相之多种法。（九）逮得宿住智与天眼 <lb ed="N" n="0002a04"/>〔通〕，具眼大智者已过夜之三分。（一〇）由彼之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002004" n="0002004"/>厚德于後夜回〔思〕缘相，顺 <lb ed="N" n="0002a05"/>逆观彼等。（一一）知法、了解，由烦恼灭之解脱大智者，教示捨離与修道。（一二） <lb ed="N" n="0002a06"/>〔而〕大牟尼证得最勝之一切智。〔证得〕之始已生被称“<persName>佛陀</persName><persName>佛陀</persName>”之名。（一三） <lb ed="N" n="0002a07"/>已悟而发光者造一切法之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002005" n="0002005"/>优陀那，如是于最勝座已过一七日。（一四）镇一切之恐 <lb ed="N" n="0002a08"/>怖，应为已为之无漏者，踊跃满足欢喜，思念多数之利益。（一五）具刹那刹那顷刻， <lb ed="N" n="0002a09"/><persName>佛</persName>见一切之世间，开<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002006" n="0002006"/>五眼而观多数之人。（一六）两足尊起彼无智障，〔如是〕離 <lb ed="N" n="0002a10"/>染之师见最勝之楞伽岛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002007" n="0002007"/>。（一七）为善风土所惠，食物豐裕，〔藏〕宝矿，过去<persName>佛</persName> <lb ed="N" n="0002a11"/>来访，群圣之所往来（一八）良野，最勝之<anchor xml:id="nkr_note_add_0002a1101" n="0002a1101"/><anchor xml:id="beg0002a1101" n="0002a1101"/><space quantity="0"/><anchor xml:id="end0002a1101"/>楞伽岛，发现适于诸圣之止住处，知 <lb ed="N" n="0002a12"/>时非时，哀愍者已〔如是〕思惟。（一九）现时，于楞伽岛为夜叉、多部罗刹等之〔栖 <lb ed="N" n="0002a13"/>息〕，一切排斥<persName>佛陀</persName>〔之教法〕。我得根绝〔彼等之〕力。（二〇）驱逐夜叉之群、毕 <lb ed="N" n="0002a14"/><ref cRef="PTS.Dv.15"/>舍遮、阿瓦鲁达加等，〔以〕安稳彼岛，将使人民安住。（二一）<anchor xml:id="nkr_note_orig_0002008" n="0002008"/>〔我使毘舍遮等 <pb ed="N" xml:id="N65.0032.0003a" n="0003a"/> <lb ed="N" n="0003a01"/>心乐住于吉利岛〕。此等之恶者等有命之限度无馀住时，于彼最勝之楞伽岛当有异 <lb ed="N" n="0003a02"/>教。（二二）我驱逐〔此等之〕有情，使多数之人人而安稳，说彼直入道之圣道。（二 <lb ed="N" n="0003a03"/>三）恰如日没，可无馀般涅槃。于般涅槃後四个月当有最初之结集。（二四）由此<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003009" n="0003009"/> <lb ed="N" n="0003a04"/>百十八年後有第三结集，为弘布教法，（二五）此阎浮洲具威光大功德法阿育名高之 <lb ed="N" n="0003a05"/>王。（二六）彼<name role="" type="person">阿育王</name>有子<name role="" type="person">摩哂陀</name>为贤者改宗闻具足之楞伽岛。（二七）<persName>佛</persName>伴此多数 <lb ed="N" n="0003a06"/>之義知此因由，<persName>善逝</persName>观时非时垂护此岛。（二八）〔如是之菩提树下之座〕，不瞬目于 <lb ed="N" n="0003a07"/>〔支提〕经行处，于宝屋〔支提〕，于阿阇波罗〔榕树〕与目真邻陀〔树〕第七<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003010" n="0003010"/>奇 <lb ed="N" n="0003a08"/>罗波罗〔林之附近〕，（二九）勝者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003011" n="0003011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0003011" n="0003011"/>七七日间，作种种应作之事，雄者为转法轮赴 <lb ed="N" n="0003a09"/>波罗奈斯。（三〇）转法轮，说最上法，十八俱胝之〔有情等〕已悉悟得法。（三一） <lb ed="N" n="0003a10"/>憍陈如、跋提耶、婆沙波、摩诃那摩、阿说示此等五人之大长老，<persName>世尊</persName>说无我相〔经 <lb ed="N" n="0003a11"/>时〕解脱。（三二）勝者住波罗奈斯<name role="" type="person">仙人堕处</name>，耶舍四人之友，又济渡五十人之少年 <lb ed="N" n="0003a12"/><ref cRef="PTS.Dv.16"/>等。（三三）<persName>如来</persName>住波罗奈斯过雨期，于迦啰波沙林中而济渡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003012" n="0003012"/>贤部。（三四）〔如是〕 <lb ed="N" n="0003a13"/>次第遊行赴于<name role="" type="person">优楼频</name>罗，〔于其处〕離染之师见<anchor xml:id="nkr_note_orig_0003013" n="0003013"/>结发行者之<name role="" type="person">优楼频</name>罗迦葉。（三五） <lb ed="N" n="0003a14"/>最上人于火屋调伏蛇龙。见〔此之〕稀有！一切奉请<persName>如来</persName>：（三六）“瞿昙！冬四个 <pb ed="N" xml:id="N65.0032.0004a" n="0004a"/> <lb ed="N" n="0004a01"/>月间请留此处。我等恒奉常食。”（三七）〔如是〕为最勝人<persName>如来</persName>冬之间住于<name role="" type="person">优楼频</name>罗 <lb ed="N" n="0004a02"/>与众俱教化结发行者等。（三八）〔一日〕鸯伽与<name role="" type="person">摩揭陀</name>之两〔国人〕为準备大供牺。 <lb ed="N" n="0004a03"/>迦葉见大供牺之大利，无法亦〔如是〕疑俱。（三九）“此之大沙门具大神通与大威 <lb ed="N" n="0004a04"/>力。若彼于大众中显神变又说法耶？（四〇）已失利得而归瞿昙之有。喔！寧不来 <lb ed="N" n="0004a05"/>大沙门群众之处事。”（四一）<persName>如来</persName>知〔彼之〕所行、信解、音乐、随念、心之十六 <lb ed="N" n="0004a06"/>相。（四二）知他人心之牟尼，知结发行者〔心中〕所念，以大神通力〔为〕乞食赴 <lb ed="N" n="0004a07"/>〔鬱多啰〕究留洲，（四三）<persName>佛</persName>于<name role="" type="person">阿耨达池</name>边而为食事，于彼处已入于利益多之禅定 <lb ed="N" n="0004a08"/>等至。（四四）</p> <lb ed="N" n="0004a09"/><p xml:id="pN65p0004a0901">世间主以<persName>佛</persName>眼观察一切世间，離染之师见最上最勝之楞伽岛。（四五）当时楞伽 <lb ed="N" n="0004a10"/>之地，为大林、大畏怖所〔闭〕，甚恐怖惨忍贪血之种种夜叉（四六）狂暴而为种种 <lb ed="N" n="0004a11"/>狞恶可怖形相之毘舍遮，喜好种种之恶意者悉来集结。（四七）〔我〕行其真只正中 <lb ed="N" n="0004a12"/>而灭罗刹等，驱逐毘舍遮等，〔以〕使人人为岛之支配者。（四八）</p> <lb ed="N" n="0004a13"/><p xml:id="pN65p0004a1301"><ref cRef="PTS.Dv.17"/>大雄思惟此多数之利益事，陞于空中，由阎浮洲来此处。（四九）<persName>佛</persName>于夜叉集团 <lb ed="N" n="0004a14"/>中，取座具于〔彼等〕头上现立于虚空。（五〇）已来集夜叉群众见〔于彼处〕之正 <pb ed="N" xml:id="N65.0032.0005a" n="0005a"/> <lb ed="N" n="0005a01"/>觉者，不思彼是<persName>佛</persName>，〔唯思〕他之夜叉。（五一）最上人屹立于玛毘耶普加罗〔之附 <lb ed="N" n="0005a02"/>近〕河岸之<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005014" n="0005014"/>苏般伽那塔处，入最上之禅三昧。（五二）捷疾观察之牟尼，速于心刹 <lb ed="N" n="0005a03"/>那入于禅定，不意由定之刹那立，以善心达于彼岸。（五三）如是以神通力示现神变， <lb ed="N" n="0005a04"/>如有大神通大威力之夜叉立于虚空<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005015" n="0005015"/>。〔由彼〕含千之流，集密雲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0005016" n="0005016"/>而降雨，送出寒 <lb ed="N" n="0005a05"/>风或阴雲。（五四）〔时<persName>佛</persName>宣示〕：“我以热恼汝等。〔然〕应与我坐之〔场所〕。我有 <lb ed="N" n="0005a06"/>除危险之火力。”（五五）〔夜叉等〕答：“若卿得除，可随意坐。一切同意。请示卿之 <lb ed="N" n="0005a07"/><ref cRef="PTS.Dv.18"/>火力。”（五六）〔如是<persName>佛</persName>说〕：“汝等一切可向我乞热。我起汝等所望愈益热之大炎热。” <lb ed="N" n="0005a08"/>（五七）如在夏日中时日住〔虚空〕如斯之烈热置于夜叉群众中。（五八）恰如劫转 <lb ed="N" n="0005a09"/>之时四太阳〔注〕热，然所增之火焰，起于尼师壇之周围。（五九）恰如不能制虚空 <lb ed="N" n="0005a10"/>之太阳而在虚空不能制〔<persName>佛</persName>〕之皮尼师壇。（六〇）如劫未之炎，如太阳〔焦〕大地， <lb ed="N" n="0005a11"/>如烈火焰之尼师壇放散大炎热。（六一）〔如是〕如燃上炭之堆积，热于此处〔放散〕 <lb ed="N" n="0005a12"/>尼师壇如雲，〔或〕见如灼热之铁山。（六二）岛起难堪之热。夜叉等忽向东西南北 <lb ed="N" n="0005a13"/>上下此等十方寻求依处。（六三）“我等向何处行〔求〕安全健康耶？何时脱離此恐 <lb ed="N" n="0005a14"/>怖耶？（六四）若此大威力夜叉入于火〔相〕，燃烧我等，一切夜叉恰如一握之桴如 <pb ed="N" xml:id="N65.0032.0006a" n="0006a"/> <lb ed="N" n="0006a01"/>风舞之尘应吹散。”（六五）如是而仙牛、幸福持来者、慈悲者、哀愍者、大仙<persName>佛陀</persName> <lb ed="N" n="0006a02"/>见恼乱恐怖之夜叉等，已思惟如何向此等之非人等与自乐耶？（六六）<persName>佛陀</persName>似此〔岛〕 <lb ed="N" n="0006a03"/>⸺到处有相似之低地，有高地，河、山、湖〔附风〕为淸似此楞伽之地⸺〔想起〕 <lb ed="N" n="0006a04"/><ref cRef="PTS.Dv.19"/>他岛之吉利岛。（六七）〔<persName>佛</persName>已想起〕比此岛殊勝最勝之吉利岛，安全庇护，被海围 <lb ed="N" n="0006a05"/>绕而食物亦豐，穀物芽亦多，气候温和而成有绿草甚深之地。（六八）〔其处〕充满 <lb ed="N" n="0006a06"/>快乐，见绿繁凉爽快乐之最勝园林，开花果实熟之诸树无任谁统治者为空虚凄凉之 <lb ed="N" n="0006a07"/>事。（六九）〔彼〕大海中，有大洋碎波甚深之水中，〔岛之周围〕连山高耸不易越过， <lb ed="N" n="0006a08"/>虽愿住于内〔地〕亦不为所望。（七〇）对他强欲而〔充满〕愤怒，谗谤他人，且无 <lb ed="N" n="0006a09"/>慈悲，喜恼他人，怒狂、粗暴、惨忍，而为傲慢，于此处彼等堪忍叫骂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006017" n="0006017"/>。（七一） <lb ed="N" n="0006a10"/>〔<persName>佛陀</persName>〕言：“然邪恶罗刹及夜叉之群！我与汝等由楞伽〔岛〕不远路程之此岛，昔 <lb ed="N" n="0006a11"/>之吉利全岛。一切栖于〔其处〕亦无恼可繁殖。（七二）此楞伽之地远劫以来人间止 <lb ed="N" n="0006a12"/>住之处。多数之人人如往昔住于抠阇、婆罗、慢陀岛，可住于楞伽之地。（七三）彼 <lb ed="N" n="0006a13"/>此等具其他之德，于种种之点为善良，人人之止住将来为教之岛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0006018" n="0006018"/>时，恰成如佈萨 <lb ed="N" n="0006a14"/><ref cRef="PTS.Dv.20"/>虚空之满月光辉。”（七四）<persName>世间解</persName>牟尼考量较两者之安乐、高两者之幸福，恰如〔农 <pb ed="N" xml:id="N65.0032.0007a" n="0007a"/> <lb ed="N" n="0007a01"/>夫换牛之轭〕安易而来交换两岛人与罗刹等之二（有情）。（七五）瞿昙以神通力， <lb ed="N" n="0007a02"/>恰如以强纽而曳手方法牵牛之络头，以拉近岛。牟尼如以强纲绕一对之舟，使接近 <lb ed="N" n="0007a03"/>岛与岛。（七六）<persName>如来</persName>以殊勝〔一方〕岛向他之岛结合而〔告〕交换言：“罗刹等！ <lb ed="N" n="0007a04"/>如所希望<anchor xml:id="nkr_note_orig_0007019" n="0007019"/>之住处已造。汝等一切眷属俱可栖息于吉利岛。”（七七）〔如是望彼〕之 <lb ed="N" n="0007a05"/>夜叉等，恰如〔走向〕夏渴者等之河向吉利岛走去。〔而彼等〕一切入而不再还，牟 <lb ed="N" n="0007a06"/>尼已引離岛至以前之位置。（七八）得渴望殊勝之岛，已甚为满足一切之罗刹等大喜 <lb ed="N" n="0007a07"/>而笑跃。〔如是〕一切〔所谓〕星宿祭之祭礼。（七九）勝者<persName>佛陀</persName>知非人等之满足而 <lb ed="N" n="0007a08"/>垂慈悲，唱守护咒文而常为夜叉群之驱逐与庇护三度右绕此岛，（八〇）使毘舍遮〔其 <lb ed="N" n="0007a09"/>他〕非人等欢喜，强垂慈悲之教化，除岛之不幸而<persName>如来</persName>再还<name role="" type="person">优楼频</name>罗。（八一）</p> <lb ed="N" n="0007a10"/><p xml:id="pN65p0007a1001"><persName>佛</persName>调伏夜叉等毕</p></cb:div> <lb ed="N" n="0007a11"/> <lb ed="N" n="0007a12"/> <lb ed="N" n="0007a13"/> <lb ed="N" n="0007a14"/> <pb ed="N" xml:id="N65.0032.0008a" n="0008a"/> <lb ed="N" n="0008a01"/> <lb ed="N" n="0008a02"/> <lb ed="N" n="0008a03"/> <lb ed="N" n="0008a04"/> <lb ed="N" n="0008a05"/> <lb ed="N" n="0008a06"/> <lb ed="N" n="0008a07"/> <lb ed="N" n="0008a08"/> <lb ed="N" n="0008a09"/> <lb ed="N" n="0008a10"/> <lb ed="N" n="0008a11"/> <lb ed="N" n="0008a12"/> <lb ed="N" n="0008a13"/> <lb ed="N" n="0008a14"/> <pb ed="N" xml:id="N65.0032.0009a" n="0009a"/> <lb ed="N" n="0009a01"/> <lb ed="N" n="0009a02"/> <lb ed="N" n="0009a03"/> <lb ed="N" n="0009a04"/> <lb ed="N" n="0009a05"/> <lb ed="N" n="0009a06"/> <lb ed="N" n="0009a07"/> <lb ed="N" n="0009a08"/> <lb ed="N" n="0009a09"/> <lb ed="N" n="0009a10"/> <lb ed="N" n="0009a11"/> <lb ed="N" n="0009a12"/> <lb ed="N" n="0009a13"/> <lb ed="N" n="0009a14"/> <pb ed="N" xml:id="N65.0032.0010a" n="0010a"/> <lb ed="N" n="0010a01"/> <lb ed="N" n="0010a02"/> <lb ed="N" n="0010a03"/> <lb ed="N" n="0010a04"/> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0002a1101" to="#end0002a1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4"><space quantity="0"/></lem><rdg wit="#wit.orig">[07]</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="cbeta-notes"> <head>CBETA 挍注</head> <p> <note n="0003011" resp="#resp3" type="mod" target="#nkr_note_mod_0003011">成道後七七日间，味识证悟之内容，就其树下及场所诸传各有异同。于巴利律藏大品（MV. I. 1-5）于菩提树，阿阇波罗树、文邻陀、罗暗耶他那、阿阇波罗榕树，方廣大莊严经卷八：“第一七日<name role="" type="person">菩提道场</name>，第二七日周迊经行三千大千世界，以为边际，第三七日观菩提场目暂捨，第四七日随近经行，以大海为边际，第五七日目真邻陀龙王所居之处，第六七日尼拘律树下，第七七日多演林中。”（大正三･六〇〇～一），其他四分律（大正二二･七八一页c以下），五分律（大正二二･一〇二页c以下），Kern. Manual of Indian Buddhism p. 24 note 4 等参照。</note> </p> </cb:div> <cb:div type="nanchuan-notes"> <head>汉译南传大藏经 挍注</head> <p> <note n="0001001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001001">对王<name role="" type="person">毘阇耶</name>（Vijaya）来岛之历史，请观岛王统史九･六以下、大王统史六･三九以下。</note> <note n="0001002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0001002">本文 āsabhaṇ ṭhānapallaṅkaṁ 是 āsabhaṇ ṭhānaṁ pallaṅkaṁ？āsabhaṇ ṭhānaṁ字義为“牡牛之处”（M. I. 69; S. II. 27; A. II. 8）杂阿含第二十六卷之“（先<persName>佛</persName>）最勝处”相当于（大正二･一八六页c）。Kindred Saying p. 23 参照。</note> <note n="0002003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002003">nārāsabha 如字義为“人牛”。</note> <note n="0002004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002004">“厚德”sirighana（Skt. sirighana）之意译，音译尸梨伽那，<persName>佛</persName>之异名厚吉祥之意。因此，本文 sirīghaṇo 为 sirīghano？</note> <note n="0002005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002005">此颂相当于巴利法句经一五三。</note> <note n="0002006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002006">五眼是肉眼、天眼、法眼、慧眼、<persName>佛</persName>眼。</note> <note n="0002007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002007">楞伽岛今之锡兰（Ceylon）岛。</note> <note n="0002008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0002008">吉利岛（Giridīpa）不明确地理存在之岛。由于在底本插入如次之前句而補充其间隙。今依于此〔〕内。pisāce pavesessāmi Giridīpaṁ manoramaṁ tiṭṭhantesu ca ime pāpā yāvatāyuṁ asesato。</note> <note n="0003009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003009">缺<persName>佛</persName>灭百年之第二结集。于第二结集後百十八年有第三结集。</note> <note n="0003010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003010">Khīrapāla 又 Kappāsika Kappāsiya（Skt. Kalpāsiya）音译缀为迦罗波沙，在<name role="" type="person">摩揭陀国</name>之森林谓白叠林（MV. I. 14. I）。</note> <note n="0003011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003011">成道後七七日间，味识证悟之内容，就其树下及场所诸传各有异同。于巴利律藏大品（MV. I. 1-5）于菩提树，阿阇波罗树、文邻陀、罗暗耶他那、阿阇波罗榕树，方廣大莊严经卷八：“第一七日菩提道场，第二七日周迊经行三千大千世界，以为边际，第三七日观菩提场目暂捨，第四七日随近经行，以大海为边际，第五七日目真邻陀龙王所居之处，第六七日尼拘律树下，第七七日多演林中。”（大正三･六〇〇～一），其他四分律（大正二二･七八一页c以下），五分律（大正二二･一〇二页c以下），Kern. Manual of Indian Buddhism p. 24 note 4 等参照。</note> <note n="0003012" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003012">贤部（Bhaddavaggiya）之意译。就贤部济渡之事实见 MV. I. 4，四分律卷三二（大正二二･七九三页），五分律卷一五（大正二二･一〇七页）。</note> <note n="0003013" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0003013">结发行者 jatila 之意译，结螺发人之義，指事火外道。MV. I. 4，出于四分律三二（大正二二･七九三页），五分律卷一六（大正二二･一〇八～九页）等。</note> <note n="0005014" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005014">此之苏般伽那（Subhaṅgaṇa）塔指大王统史之所谓玛毘扬伽那塔（Mahiyaṅgaṇa）（大王统史一･二三、二四）。</note> <note n="0005015" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005015">在本文虽有 naro（人），採用脚註之 nabhe。</note> <note n="0005016" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0005016">採用脚註之 ghatayam 由于在本文有 bhaniyam。</note> <note n="0006017" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006017">本文 sapathe 读为 sapare。</note> <note n="0006018" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0006018">本文 dīpesu 为 dīpe su。</note> <note n="0007019" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0007019">本文 sapakkamāsa vasanaṁava vatthitaṁ 读为 sapakkamāsāvasanaṁ pavattitaṁ。</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0002a1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0002a1101">［－］【CB】，[07]【南传】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>